Jak stan zapalny mobilizuje komórki guza
20 marca 2014, 11:27Naukowcy z Uniwersytetu Ludwika Maksymiliana w Monachium odkryli nowy mechanizm sprzężenia zwrotnego, który pozwala połączyć przewlekły stan zapalny z tworzeniem przerzutów.
Ponad 2 kilometry w 2 dni. Tak szybko nie rozpadał się żaden lodowiec
4 listopada 2025, 09:34Gdy na początku 2024 roku przelecieliśmy nad Lodowcem Hektoria, nie mogłam uwierzyć, jak wielka jego część się rozpadła. Na zdjęciach satelitarnych widzieliśmy fiord i góry, ale osobista wizyta napełniła mnie zdumieniem, mówi doktor Naomi Ochwat z CIRES (Cooperative Institute for Research in Environmental Sciences) na University of Colorado Boulder. Uczona jest główną autorką badań nad przyczynami najszybszego we współczesnej historii wycofywania się lodowca. Hektoria stracił niemal połowę masy w ciągu 2 miesięcy. Poznanie przyczyn tego zjawiska pozwoli na zidentyfikowanie innych zagrożonych lodowców.
Odnaleziono i wykonano zaginiony na 142 lata utwór Mendelssohna
6 maja 2014, 09:45W prywatnej amerykańskiej kolekcji znaleziono zaginiony 142 lata temu manuskrypt utworu "Des Menschen Herz ist ein Schacht" ("Ludzkie serce jest jak kopalnia") Feliksa Mendelssohna Bartholdy'ego. Kompozytor napisał go 27 kwietnia 1842 r. dla Johanna Valentina Teichmanna, znajomego menedżera berlińskiego teatru.
Zagadka metanu. Dlaczego w czasie pandemii jego poziom w atmosferze gwałtownie wzrósł?
12 lutego 2026, 12:14Metan to bardzo silny gaz cieplarniany. Pomimo tego, że utrzymuje się w atmosferze ok. 10 lat, to jego cząsteczka ma nawet 30-krotnie większy potencja ogrzewania Ziemi niż cząsteczka CO2 w perspektywie 100 lat. Nic dziwnego, że jest przedmiotem zainteresowania ze strony naukowców. Ci zaś odnotowali coś niezwykłego. W latach 2020–2022, gdy trwała pandemia COVID-19 i w wyniku ograniczenia ludzkiej aktywności w atmosferze było mnie zanieczyszczeń takich jak np. dwutlenek azotu, ilość metanu zaczęła rosnąć w rekordowo szybkim tempie, osiągając najwyższe stężenie na poziomie 16,2 ppb, aż spadła do 8,6 ppb w 2023 roku.
Ochrona świeżości chleba za pomocą olejków eterycznych
5 czerwca 2014, 10:55W miarę jak ludzie szukają zdrowszych zastępników dla syntetycznych produktów czyszczących, sprejów przeciw komarom czy leków, olejki eteryczne zyskują coraz większą popularność. Teraz naukowcy badają ich potencjał w roli konserwantów. W najnowszym numerze Journal of Agricultural and Food Chemistry opisano jadalne filmy z olejkami goździkowym i oregano, które konserwują chleb na dłużej niż komercyjne dodatki.
Odzyskany tradycyjny śpiew pomoże ocalić skrajnie zagrożony gatunek ptaka?
8 kwietnia 2026, 11:05Naukowcom z The Australian National University oraz Taronga Conservation Society Australia udało się odtworzyć utracony tradycyjny śpiew skrajnie zagrożonego australijskiego koralicowca królewskiego (Anthochaera phrygia). Odzyskanie tej pieśni może pomóc w ocaleniu tego endemicznego dla południowo-wschodniej Australii ptaka. Śpiew odgrywa kluczową rolę w łączeniu się pary, ustanawianiu terytoriów, nawiązywaniu więzi społecznych. Ptaki uczą się komunikowania od starszych doświadczonych użytkowników. Tymczasem na wolności pozostało zaledwie 250 Anthochaera phrygia.
Foki żerują w morskich elektrowniach wiatrowych
23 lipca 2014, 08:48Za pomocą GPS-ów naukowcy ustalili, że niektóre foki stale żerują przy przybrzeżnych farmach wiatrowych i rurociągach. Wybudowane przez ludzi konstrukcje spełniają rolę sztucznych raf koralowych oraz atrakcyjnych terenów łowieckich.
Trzy scenariusze „antropocenu”. Ziemia przez tysiące lat nie wróci do stanu sprzed ocieplenia
11 czerwca 2026, 07:54Mimo że termin „antropocen" – oznaczający epokę geologiczną zdominowaną przez człowieka – nie został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Komisję Stratygraficzną, naukowcy z Poczdamskiego Instytutu Badań nad Skutkami Klimatu uważają, że w takiej epoce właśnie się znajdujemy. Johan Rockström, Maria A. Martin, Stefan Rahmstorf i inni opublikowali w czasopiśmie Earth's Future analizę, która każe spojrzeć na zmiany klimatu w zupełnie innej skali. Nie chodzi o to, co stanie się do 2100 roku. Chodzi o kolejne tysiąclecia.
Pozycje zalecane mężczyznom z bólem pleców
11 września 2014, 13:49Wbrew obiegowej opinii, pozycja na łyżeczkę nie jest wcale najlepsza dla mężczyzn z bólem pleców. Naukowcy z Uniwersytetu w Waterloo jako pierwsi udokumentowali, jak kręgosłup wygina się w czasie uprawiania seksu. Dzięki temu ustalili, czemu przy unikaniu bólu pleców jedne pozycje są lepsze od drugich.
Opercja mózgu z dostępem przez policzek
16 października 2014, 13:28Pięć lat temu naukowcy z Vanderbilt University zaczęli myśleć o mniej inwazyjnej metodzie dostawania się do nisko położonego ogniska padaczkowego przez policzek. Operatorem miał być pneumatyczny robot, przystosowany do działania w silnym polu magnetycznym generowanym przez skaner do rezonansu magnetycznego. Wymagało to także stworzenia igły ze stopu metali z pamięcią kształtu.
